Categorieën
Gemeenteraad

Initiatiefvoorstel Laat de Rotterdamse vlag wapperen

Voor de een is het de liefdesbaby van de vrijheid, voor de ander de bastaard van het kosmopolitisme. Diversiteit. Listige kwestie. Wie z’n best doet, kan beide perspectieven begrijpen.

Naar welk perspectief je ook neigt, waar we het over eens kunnen zijn is dit: in onze veelkleurige samenleving zijn er mensen in letterlijk elke denkbare vorm, kleur, geur en maat, en we missen een gevoel en een besef van wat we nog met elkaar delen en wat ons nog bindt. Saamhorigheid. We missen het gevoel waardoor we weten: wij zitten ondanks al die verschillen wel in hetzelfde schuitje. Wij trekken aan dezelfde kant van het touw. Wij kunnen elkaar vertrouwen. En wij kunnen daarom geïnteresseerd zijn in elkaar, investeren in elkaar, en leren van elkaar.

In de afwezigheid van zo’n gevoel lijken verschillen groter dan ze zijn en worden ze belangrijker dan zou hoeven. In die leemte broeit en borrelt angst, intolerantie, afkeer en afwijzing van elkaar. Omdat we onszelf niet als één groep zien, zien we vanzelf verschillende groepen. En dat is een recept voor ellende. Schadelijk groepsdenken, discriminatie, en het verabsoluteren van het eigene haat liggen dan op de loer. We zien het elke dag meer.D

We kunnen dat niet hebben. Het verziekt de sfeer behoorlijk en het belemmert het mensen die naar beste kunnen en eer en geweten gewoon een fijn leven willen hebben.

Daarom: actie. Doen. Want hoe verleidelijk het ook is om ons te blijven verliezen in het venijn en de complexiteit van de materie, zó ingewikkeld is het allemaal nou ook weer niet. Er staat ons in wezen niets te doen, dat niet al eens eerder gedaan is, of waarvoor de kennis ons ontbreekt. Het is al veel vaker gelukt om mensen tot elkaar te brengen en zich met elkaar verbonden te laten voelen, ook in samenlevingen die er aanzienlijk beroerder aan toe waren dan wij nu.

Natuurlijk, een sluitende aanpak met resultaatgarantie is niet zomaar op tafel te leggen. Maar er is best een lijst acties te formuleren die in ieder geval bijdragen, die we in íeder geval zouden moeten doen. Helemaal bovenaan dat lijstje actiepunten staat dit: maak de symbolen van de gedeelde identiteit in de publieke ruimte beter zichtbaar, en vergroot zo het bewustzijn en de ervaren relevantie van die gedeelde identiteit. En die gedeelde identiteit is: onze stad en de trots die we daarvoor voelen. Rotterdam.

Hoe werkt dat? Zo. Wij mensen ontvangen en verwerken de hele dag allerlei prikkels. Bewust en onbewust sturen die hoe we ons voelen, waar we over nadenken, en zelfs wàt we denken. Sinds jaar en dag wordt daar, door wat reclame en marketing is gaan heten en wat inmiddels een megamiljardenindustrie is, gebruik van gemaakt en op ingespeeld. Laten we de tactieken die zij gebruiken eens inzetten voor de goede zaak.

Eén van die tactieken is het vergroten van ‘mentale aanwezigheid’. De wetenschap erachter is eenvoudig te begrijpen, en gaat zo. In ons brein is ontzettend veel informatie opgeslagen. Zó veel, dat je je niet voortdurend van al die informatie bewust kunt zijn, en zelfs zó veel dat je niet voortdurend al die informatie bij de hand kunt hebben. Iedereen kent wel dat gevoel dat je soms echt even in je geheugen moet ‘graven’ om bepaalde informatie naar boven te krijgen. In zo’n geval is bijvoorbeeld een vraag die aan je gesteld is, een signaal voor je brein om die informatie op te zoeken. Je kunt vaak het best rustig verder met je gesprek en na korte tijd popt het antwoord vol- automatisch bij je naar boven. De natuur is fantastisch.

Met het vergroten van ‘mentale aanwezigheid’ proberen reclamemakers en marketeers zulke signalen aan je brein te geven en zo te sturen welke informatie je, onbewust, bij de hand hebt. Manieren om dat te doen zijn adverteren op goed zichtbare reclamezuilen in de openbare ruimte, of het uitzenden van reclame met een tune die blijft hangen. Elke keer als je dat ziet of hoort, ook als je je er niet eens van bewust bent, maken je hersenen de informatie over dat merk paraat. Zo vergroten reclamemakers de kans dat je, als je bijvoorbeeld door de supermarkt loopt, kiest voor hun product. De in je brein opgeslagen informatie over hun product (zoals een herinnering of iets wat je over hebt gelezen) is immers al paraat en zal dus bij het bekijken van een schap sneller bewust bij je opkomen. En wat bekender voelt is een meer aantrekkelijke keuze. Simpel, en heel effectief. De psycholoog Daniel Kahneman heeft de Nobelprijs voor de economie gewonnen voor onderzoek waarin hij onder meer dit fenomeen aantoonde.

Op een vergelijkbare manier kunnen we mensen zich meer bewust maken van onze gedeelde identiteit, het Rotterdammerschap. We hebben daar geen reclamezuilen of advertenties voor nodig, want de stad heeft een herkenbaar elegant symbool, de vlag, die op veel logische plekken in het straatbeeld past. Het is tijd om dat te benutten.

Nee, het effect zal niet zijn dat we elkaar opeens allemaal snikkend in de armen vallen en dat alle problemen de wereld uit zijn. Maar op de lange actielijst voor beter samenleven is dit een quick win. Iets wat we in ieder geval zouden moeten doen. De kosten zijn, in brede zin, erg laag. Daar staat de opbrengst tegenover dat we er allemaal veel vaker bewust en onbewust aan herinnerd worden dat we Rotterdammer zijn. Dat draagt bij aan het (her)ontwikkelen van ons gevoel van gemeenschap, saamhorigheid, en gedeelde trots.

Een woord van erkenning en waardering, ten slotte, moet worden gericht aan de fracties van NIDA, Leefbaar Rotterdam en DENK, en aan wethouder Wijbenga. Dankzij NIDA werd de verbindende kracht tijdens de vorige raadsperiode al erkend en werd gedurende het bijzondere jaar 2015 de Rotterdamse vlag nadrukkelijker gehesen. Leefbaar Rotterdam deed in dezelfde periode een tevergeefse poging om de vlag als belangrijk symbool van verbondenheid in de Raadszaal te plaatsen, en dankzij DENK is dat onlangs eindelijk gelukt. Dankzij wethouder Wijbenga ligt er een stevige beleidsagenda om meer ontspannen samen te leven, waarin de noodzaak van verbinding en saamhorigheid ruimschoots aan bod komt. Het is nu het moment voor een volgende stap.

Het volledige voorstel (is niet heel lang hoor) kun je hier lezen.