De VVD doet wat Fortuyn schreef

Dit opiniestuk is oorspronkelijk gepubliceerd op woensdag 3 april 2019 in het Algemeen Dagblad.

Vorige week schreef Joost Eerdmans (fractievoorzitter Leefbaar Rotterdam) op deze plek dat met het integratiebeleid van zijn opvolger, VVD-wethouder Bert Wijbenga, “kostbare jaren” zullen worden “verspild door pappen en nathouden.” Het beleid “is ontdaan van de geest van Fortuyn.” Het deed me denken aan Eerdmans’ reclamefilmpje bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen. In dat filmpje werden de successen van vier jaar Leefbaar-beleid opgenoemd. De crisis is voorbij, de stad trekt weer bedrijven aan, enzovoorts. En toen kwam het: “de integratieproblemen zijn aan de kaak gesteld.” Huh? Niet “we hebben er wat aan gedaan”, maar “we hebben het aan de kaak gesteld.” Oftewel: we zijn bij elke gelegenheid woedend en ‘schande!’-roepend naar de microfoon gestoven, en dat was het wel. Was dat dan die ‘geest van Fortuyn’? 

Het is in ieder geval zeker níet de geest van zijn boeken, waarmee velen van mijn generatie politiek volwassen zijn geworden. In zijn scherpe analyses legde hij de vinger op de zere plek, aan beidekanten van de integratiekwestie. Zijn doel was niet om minderheden aan te klagen, zijn doel was problemen oplossen. Hij schreef scherp op dat de waarden van sommige minderheden niet bij onze vrijheid passen. Maar óók dat we daar pas verandering in kunnen brengen als hun plek en kansen in de maatschappij verbeteren. Zolang dat niet gebeurt blijft men hangen in gesloten en afgezonderde gemeenschappen. Het kan je niet aan staan, maar c’est ça.

Geheel in dezegeest gaat de coalitie aan de slag. Het fundament is dat we staan voor onze waarden, voor onze vrijheid en gelijkwaardigheid. Daarin wijken we geen millimeter, voor niets en voor niemand. We verschillen hierin niet van Leefbaar, behalve dat wij het liever zelfverzekerd en stellig doen dan boos en op hoge toon. Bovendien handhaven we de wet, onverzettelijk en onvermurwbaar. Daarin gaan we een stuk verder dan het vorige College. Meer geld, meer camera’s, meer handhavers, meer agenten, meer bevoegdheden en meer controles. Wie weigert om op een positieve manier mee te doen, krijgt met de wet te maken.

Daar hoort bij dat we eindelijk echt de hand uitsteken naar iedereen die wel mee wildoen, maar waarbij het nog niet lukt. Bijvoorbeeld door discriminatie nu eens in ernst aan te pakken. En wij staan ervoor dat we met z’n allen de diversiteit van onze stad accepteren. Alle Rotterdammers moeten voelen dat ze erbij horen en dat hun toekomst alleen in Rotterdam ligt. 

Eerdmans mag dit onzin vinden, maar het was onder zijnbewind dat een groep Turkse Rotterdammers zo ver van de Nederlandse samenleving afdreef dat ze op de Erasmusbrug met hun vlaggen begonnen te zwaaien. Daar heeft al zijn aan-de-kaak-stellerij in ieder geval niets tegen geholpen.